สารสำคัญ

                          มีน้ำมันหอมระเหยประมาณ 3-4%และ เคอร์คิวมิน (Curcumin)
                         ซึ่งมีชื่อทางเคมีว่า bis-(4-hydroxy-3-methoxycinnamoyl)
                         -methane, sodium curcuminate
                         ฤทธิ์แก้ท้องอืดเกิดจากน้ำมันหอมระเหย เคอร์คิวมิน และสารอื่นๆ อีกหลายชนิด
                         พบว่า เคอร์คิวมิน มีฤทธิ์ ยับยั้งการเจริญเติบโต
                         และลดการใช้กลูโคสของเชื้อแบคทีเรียในลำไส้ จึงลดการเกิดก๊าซลงด้วย
                         พบว่า เคอร์คิวมิน และ p-tolyl methyl-carbinol
                         สามารถเพิ่ทเอนไซม์ช่วยย่อยอาหาร และขับน้ำดี และ เคอร์คิวมิน
                         น่าจะป็นสารออกฤทธิ์กระตุ้นการหลั่ง secretin และ gastrin
                         ซึ่งเป็นสารที่กระตุ้นให้มี การหลั่งน้ำดีมากขึ้น เป็นผลให้การย่อยอาหารดีขึ้น
                         ยังพบว่า เคอร์คิวมิน, p-coumaaroyl feruloyl methane
                         และ di-p-coumaroyl methaneมีฤทธิ์ป้องกันตับอักเสบเนื่องจากสารพิษด้วย
                         จะเห็นว่าฤทธิ์ในการรักษาอาการจุกเสียดแน่นท้องของขมิ้นชัน
                         เกิดจากสารสำคัญหลายชนิด

ขมิ้นอ้อย

      ชื่อวิทย์  Cureuma  zedoaria  Rose

      ชื่อวงศ์  ZINGIBERACEAE

       ชื่ออื่น   ขมิ้นเจดีย์ ว่านเหลือง ขมิ้นหัวขึ้น
 
      สรรพคุณ
                  แก้ครั่นเนื้อครั่นตัว สมานลำไส้ แก้ระดูขาว ขับปัสสาวะ
                  ตำพอกแก้ฟกบวม แก้ อักเสบ แก้พิษโลหิต แก้ลม
                  รักษามะเร็งปากมด ลูก มะเร็งในรังไข่ มะเร็งปอด มะเร็งตับ
                  มะเร็ง ต่อมไธรอยด์ มะเร็งต่อมน้ำเหลือง เนื้องอกที่กล้ามเนื้อมดลูก
                  แก้เลือดคั่ง เลือดลมไหลเวียน ไม่สะดวก รักษาระดูมาไม่ปกติ
                  เหง้าสดตำผสม การบูรเล็กน้อย ดองน้ำฝนกลางหาว
                  รินเอาน้ำ หยอดตา แก้ตาแดง ตาแฉะ ตามัว ตาพิการ

พลูคาว

“พลูคาว” มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Houttuynia cordata Thunb
 เป็นพืชสมุนไพรประจำถิ่นที่พบมากในแถบภาคเหนือของไทย
และยังพบในบริเวณเทือกเขาหิมาลัย อินเดีย เรื่อยมาจนถึงจีน
เวียดนาม ลาว เกาหลี และญี่ปุ่น ซึ่งถือเป็นพืชตระกูลเดียวกับพลู
ชอบขึ้นในพื้นที่ชื้นแฉะ มีร่มเงาเล็กน้อยและสภาพอากาศเย็น
โดยจะมีลักษณะแตกต่างจากพลู คือ ที่ใต้ใบของพลูคาวจะ มีสีแดงอ่อนไปจนถึงสีแดงเข้ม
ชาวบ้านในเขตภาคเหนือจะเรียกว่า “ผักคาวตอง”
เนื่องจากต้นและใบจะมีกลิ่นคาวรุนแรงคล้ายคาวปลา
ซึ่งส่วนใหญ่นิยมนำใบมาเป็นผักเคียงใช้บริโภคสดกับอาหารประเภทลาบหรือหลู้
ส่วนจีนจะใช้พลูคาวในตำรับยาหลักนับเป็นสมุนไพรชั้นสูง
จากข้อสังเกตว่า จำนวนประชากรในภาคเหนือเป็น“โรคมะเร็ง”ค่อนข้างน้อย
เนื่องจากบริโภคพลูคาวเป็นประจำ และหมอแผนโบราณเคยใช้พลูคาว
มารักษาผู้ป่วยริดสีดวงทวาร ทำให้หายเจ็บปวดโดยไม่ต้องทำการผ่าตัด
ขณะเดียวกันคณะนักวิจัยยังได้ทราบข้อเท็จจริงว่า สีแดงที่อยู่ใต้ใบพลูคาว
เป็นตัวชี้วัดว่ามีเภสัชสาร ซึ่งเป็นสารเฮลตีแบคทีเรีย มีจุลินทรีย์แลคโตบาซิลลัสสายพันธุ์หนึ่ง
ที่สามารถกระตุ้นภูมิคุ้มกันในร่างกายของมนุษย์ให้ทำงานได้ดีขึ้น
ทั้งยังสามารถไปยับยั้งการเจริญเติบโตและต้านทานเนื้องอก (Anti-tumor)
และช่วยต้านอนุมูลอิสระในร่างกายได้ค่อนข้างดี

ลูกยอ

Morinda citrifolia Linn. Rubiaceae.
ชื่อสามัญ INDIAN MULBERRY

ส่วนที่ใช้เป็นยา
ผลโตเต็มที่ มีรสขมเล็กน้อย เอียน
ขนาดและวิธีใช้ ใช้ผลดิบ หรือห่ามฝานเป็นชิ้นบาง ๆ
ย่าง หรือคั่วไฟอ่อน ๆ ให้เหลือง ใช้ครั้งละ 2 กำมือ
น้ำหนักประมาณ 10 - 15 กรัม ต้มหรือชงน้ำดื่มจิบ
แต่น้ำบ่อย ๆ ขณะที่มีอาการ ถ้าดื่มครั้งละมาก ๆ
จะทำให้อาเจียน

สรรพคุณ
ใช้บรรเทาอาการคลื่นไส้อาเจียน การที่ผลโตเต็มที่แต่ยังไม่สุกของยอ ช่วยบรรเทาอาการ
คลื่นไส้อาเจียนได้ เพราะมีสาร ASPERULOSIDE ซึ่งออกฤทธิ์ลดอาการคลื่นไส้อาเจียน

ว่านชักมดลูก

ว่านชักมดลูก (Wan-chak-mot-luk)

       ชื่อวิทยาศาสตร์ Curcuma xanthorrhiza Roxb.

       วงศ์   ZINGIBERACEAE

       ถิ่นกำเนิด มาเลเซีย 

       รูปลักษณะ ไม้ล้มลุก  ลงหัวจำพวกว่าน  ใบสีเขียวคล้ายใบพุทธรักษา 
                       กลางใบสีแดง  ลงหัวในฤดูฝน  หัวกลมโต  เนื้อในสี
                       เหลืองอ่อน

       สรรพคุณและส่วนที่นำมาใช้เป็นยา 
                    เหง้า – เป็นยาบีบมดลูก  ทำให้มดลูกเข้าอู่  ทำให้ประจำ
                    เดือนมาตามปกติ  รักษาอาการอาหารไม่ย่อย

ว่านมหาเมฆ

ว่านมหาเมฆ  (Wan-ma-ha-mek)

        ชื่อวิทยาศาสตร์ Curcuma aeruginosa Roxb.

        วงศ์   ZINGIBERACEAE,
 
        ถิ่นกำเนิด อินเดีย  พม่า  ไทย  อินโดนีเซีย

       รูปลักษณะ 

                   ลักษณะ ไม้ล้มลุกใบสีเขียวโตขนาดใบพุทธรักษา กลางใบสีแดงเป็นเส้น 
                   เป็นไม้เจริญหัวใน ฤดูฝน เนื้อในหัวเป็นสีม่วงแก่แกมสีฟ้า
                   หัวนี้ถ้าทิ้งไว้หลายๆ ปี จะกลายจากสีม่วงเป็นสีเหลือง 
                   ไม้นี้ จะโทรมในฤดูหนาว


       สรรพคุณและส่วนที่นำมาใช้เป็นยา 
                  เหง้า – ใช้เป็นยาบีบมดลูก  ทำให้มดลูกเข้าอู่เร็วขึ้น
                  มดลูกคลายความอักเสบ  เป็นยาถ่าย

สมอไทย

สมอไทย (Terminalia chebula Retz.)

         วงศ์ ; Combretaceae
                  ไม้ยืนต้นขนาดกลาง ผลกลมรีเป็นพูๆสีเขียวปนแดงมีรสฝาด
                  พบขึ้นตามป่าเบญจพรรณและป่าดิบแล้ง
        
         สรรพคุณทางยา
                 เปลือกต้น รสฝาดเมา ต้มดื่ม บำรุงหัวใจ ขับน้ำเหลืองเสีย
                 ขับปัสสาวะ ดอกรสฝาดต้มดื่ม แก้บิดผลอ่อน รสเปรี้ยว
                 ถ่ายอุจจาระแก้โลหิตในท้อง แก้น้ำดี แก้เสมหะ 
                 ผลแก่รสฝาดเปรี้ยวขม แก้ไข้เพื่อเสมหะ แก้ลมป่วง
                 แก้พิษร้อนภายใน แก้ลมจุกเสียด ถ่ายพิษไข้ คุมธาตุ
                 แก้ไอเจ็บคอ ขับน้ำเหลืองเสีย แก้เสมหะเป็นพิษ
                 แก้อาเจียน บำรุงร่างกาย ดองกับน้ำมูตรโค
                 ดื่มแก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย ตามข้อ แก้อ่อนเพลีย
                 บดเป็นผงโรยแผลเรื้อรัง เนื้อผล รสฝาดเปรี้ยว
                 แก้บิด แก้ท้องผูก แก้ท้องอืดเฟ้อ แก้โรคเกี่ยวกับน้ำดี
                 แก้โรคท้องมาน แก้ตับม้ามโต แก้อาเจียน
                 แก้สะอึก แก้หืดไอ แก้ท้องร่วงเรื้อรัง

เห็ดหลินจือ

 ชื่อวิทยาศาสตร์     :     Ganoderma lucidum

        ชื่อสามัญ             :     เห็ดหลินจือ

        ลักษณะโดยทั่วไป  :     หมวกเห็ดจะมีรูปทรงคล้ายไต หรือพัด ผิวด้านบนเรียบมัน
                                        คล้ายไม้ที่ลงน้ำยาชักเงา มีร่องเป็นลอนโค้งมน
                                        สีน้ำตาลหรือสีเหลือง ขนาด 30-150 มิลลิเมตร
                                        หนา 30-50มิลลิเมตร ผิวด้านใต้สีครีม
                                        และจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองทองเมื่อแก่ 
                                        รูกลมมีจำนวน 4-6 รูต่อมิลลิเมตร ลึก 10 มิลลิเมตร
                                        เนื้อเยื่อภายในสีขาวนวลหรือสีเหลืองเข้ม 
                                        มีลักษณะเป็นเส้นใยประสานตัวกันแน่น (fibrous)
                                        สปอร์สีน้ำตาล รูปร่างคล้ายถังเบียร์ (truncate)
                                        มีผนังสองชั้น ผนังชั้นในมีผิวขรุขระ (asperate)
                                        ชั้นนอกเรียบ  สามารถรับประทานได้ 
                                        พบได้ในป่าฝนเขตร้อนตลอดช่วงฤดูฝน


        คุณประโยชน์เห็ดหลินจือ
1. วินิจฉัยโรคได้ (Scanning)
2. กำจัดพิษหรือชำระล้างสิ่งแปลกปลอมที่หมักหมม /สะสม /ตกค้าง
    ที่มีโอกาสทำอันตรายกับ การทำงานของระบบของร่างกายได้
3. ปรับร่างกายให้อยู่ในภาวะสมดุลย์ การไหลเวียนของเลือดลมและอุณหภูมิ
4. ปรับสภาพของร่างกายให้มีสุขภาพพลานามัย แข็งแรง
    และกระตุ้นระบบการทำงานให้ปกติ โดยการเพิ่มออกซิเจนแก่อวัยวะต่างๆ
5. สร้างภูมิต้านทานและชลอความแก่
6. เพิ่มกระบวนการเปลี่ยนแปลงสารอาหารในร่างกาย ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
7. เพิ่มออกซิเจนในเลือด เพื่อให้สมองสดชื่น และป้องกันการขยายตัวของเซลล์มะเร็ง
8. ปรับกระแสไฟฟ้าในร่างกายให้สมดุลย์ ขจัดพลังงานไฟฟ้ารอบๆ เซลล์ส่วนเกิน
    และเปลี่ยนเซลล์ ส่วนเกินให้เป็นปกติ
9. เสริมสร้างระบบการย่อยอาหารให้ดีขึ้น
10. ปรับค่าความเป็นกรดของเลือดให้สมดุลย์
11. ควบคุมความทรุดโทรมของเหยื่อเซลล์และอวัยวะอื่นๆ ภายในร่างกาย
12. สามารถปรับระดับน้ำตาลในเลือดและปรับปรุงการทำงานของตับอ่อน
13. บำรุงสมอง